Grafiek

Grafiek is een kunstvorm die handmatig gedrukt wordt. Dat drukproces bestaat uit twee delen: het vervaardigen en bewerken van de drukvorm (metalen plaat, steen of hout) en het afdrukken ervan. Beide zijn zeer arbeidsintensief en vragen om een hoge mate van vakmanschap. Elke drukvorm is gekoppeld aan een eigen techniek en biedt de mogelijkheid om identieke prenten te maken, al kunnen de kunstenaars soms handmatig verschillen aanbrengen. De oplage van een prent is altijd relatief klein, omdat bepaalde drukvormen slijten en een beperkte oplage garandeert immers een zekere exclusiviteit. Bij grafiek staat de oplage altijd op de prent. Zo betekend 46/100 dat er 100 exemplaren gedrukt zijn en dat u de 46e afdruk in uw handen heeft. Grafiek kent vier grafische technieken: diepdruk (ets), hoogdruk (houtsnede), vlakdruk (litho of steendruk) en doordruk (zeefdruk).

Ets

De ets is een afdruk van de dieper liggende delen in een metalen, maar bij voorkeur koperen plaat. Deze gepolijste plaat wordt afgedekt met een zuurbestendige laag: de etsgrond. In die zuurvaste laag wordt met een naald een voorstelling aangebracht, waarna de plaat ondergedompeld wordt in een bak met zuur. Het zuur dringt in de plaat en bijt uit. Vervolgens wordt de etsgrond verwijderd, waarna de plaat ingewreven wordt met inkt. Die inkt komt zowel op de plaat als in de uitgebeten groeven terecht. Als de overtollige inkt van de plaat is afgewreven wordt tot slot de plaat onder de etspers op vochtig papier afgedrukt.

Houtsnede

In tegenstelling tot de ets is de houtsnede een afdruk van de hoger liggende delen. Uit een houtblok of houten plaat wordt datgene weggesneden, -gegutst of gezaagd wat op de prent onbedrukt moet blijven. Het deel van de drukvorm dat hoger ligt, bepaalt de afdruk. Het blok wordt vervolgens geïnkt, waarna er een vel papier wordt opgelegd om op die manier de voorstelling over te brengen op papier.

Litho of steendruk

Bij deze vlakdruktechniek wordt poreus kalksteen als drukvorm gebruikt. Op deze steen wordt met 'vettig' materiaal als krijt of inkt getekend of geschilderd. Door het aanbrengen van een mix van Arabische gom en salpezuur worden de niet geïllustreerde delen afgedekt. Vervolgens wordt de steen schoongewassen en met terpentine de voorstelling weggehaald. Als de steen nu met inkt wordt 'ingerold', pakt die inkt alleen op de delen waar eerst getekend of geschilderd was. Door verschillende stenen met verschillende kleuren te inkten en kleur over kleur te drukken, ontstaat het uiteindelijke resultaat.

Zeefdruk

De afdruk van deze doordruktechniek ontstaat door met een rakel de inkt door een zeef te persen. Waar de zeef niet bedekt is, komen lijnen of vlakken. De zeefdruk ontstaat door een papieren sjabloon voorzien van een waslaag op de zeef te plakken. Van alle in het ontwerp voorkomende contouren wordt een apart vel papier in de was nagetrokken. Bij het drukken van een bepaalde kleur wordt van alle delen in die kleur de waslaag verwijderd, zodat er een 'negatief' sjabloon ontstaat. Dit sjabloon wordt vervolgens door verhitting overgebracht op een vooraf gespannen weefsel, waarbij op de plaatsen waar de was weg is het weefsel open blijft. En door die open plekken wordt de drukinkt met behulp van een rakel 'gezeefd'.

Giclee

Als kunst-drukmethode is de Giclee voor de Nederlandse Fine-Art markt vrij nieuw. De techniek is speciaal ontwikkeld om te kunnen voldoen aan de kritische eisen van Fine-Art collectors en kenners van museumkwaliteit limited editions. Het originele kunstwerk wordt digitaal opgenomen waarna via allerlei technische aanpassingen het digitaal bestand gereed komt voor de uiteindelijke druk. Het drukken van een giclee gebeurt met uiterste precisie via een rotatiedrum. Het drukken van een hoogwaardige kwaliteits-giclee op een formaat van A0 kan tot anderhalf uur duren.Er kan nooit meer dan één giclee tegelijk gedrukt worden. Het eerste wat de kenner zal opvallen aan de giclee drukken is de praktisch rasterloze fijnheid, enorme beelddiepte, de zeer hoge scherpte en detaillering alsmede diepe kleuren met zachte overgangen. De giclee drukken hebben een fluweelzachte uitstraling. De term giclee is van Franse oorsprong en betekent "stralen" of "vernevelen", als aanduiding voor een techniek die gebruik maakt van ononderbroken inktstralen voor het aanbrengen van de verschillende kleurlagen. Hoewel op de Nederlandse kunst markt nog relatief onbekend, is de giclee in de Verenigde Staten reeds algemeen geaccepteerd. Zelfs musea aldaar gaan over tot het exposeren van giclee's om daarmee het originele werk te beschermen tegen invloeden van buitenaf. De giclee's worden ook door de kunstenaar zelf gesigneerd en genummerd.